Avions René Couzinet

Biografie Zoon van een onderwijzer, trad hij in 1921 toe tot de École des Arts et Métiers in Angers, waar hij als tweede van zijn klas afstudeerde. Tijdens zijn studies diende hij meerdere octrooien in op het gebied van luchtvaart voordat hij in 1924 toetrad tot de École Supérieure de l’Aéronautique. Om zijn studietijd te bekostigen, verdiende hij wat geld in een turbinefabriek in Noord-Frankrijk. In november 1925 werd hij opgeroepen voor de militaire luchtvaart, waar hij onderluitenant werd. Op 21 mei 1927, terwijl hij als dienstdoend officier bij het 34e Luchtvaartregiment fungeerde, beschermde hij Charles Lindbergh tegen de enthousiaste menigte bij zijn triumfale aankomst op Le Bourget na zijn solo-vlucht over de Atlantische Oceaan.

Al zijn vliegtuigen behielden dezelfde drimotorige configratie, maar werden nooit met veel enthousiasme ontvangen door de Franse luchtvaartautoriteiten. In 1933, na een breuk met A.N.F. Les Mureaux, stond Couzinet op de rand van faillissement. Marcel Dassault zei ooit over hem: «René Couzinet maakt goede vliegtuigen, maar hij weet niet hoe hij ze moet verkopen». Later werd zijn ontwerpbureau geïntegreerd in dat van Breguet in Villacoublay.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog emigreerde hij naar Brazilië, waar hij belast werd met de technische leiding van de nationale luchtvaart in Lagoa Santa. In 1943 sloot hij zich aan bij de Vrije Franse Strijdkrachten. Bij zijn terugkeer in Frankrijk in 1944 werden de meeste deuren van ontwerpbureaus voor hem gesloten. Zijn futuristische projecten – zoals watervliegtuigen en vliegtuigen met verticale start – kwamen nooit verder dan het modelstadium, waaronder de RC360 Aérodyne, een vliegtuig in de vorm van een vliegende schotel, ontworpen in 1955. Hij slaagde er niet in om van de overheid toestemming te krijgen om zijn werkplaatsen op het Île de la Jatte, die tijdens de oorlog waren verwoest, te herstellen. Op 16 december 1956 schoot hij zijn vrouw (de weduwe van Jean Mermoz) neer met een revolver en pleegde daarna zelfmoord. Hij is begraven op de begraafplaats van Bagneux in Parijs.

Gebouwde vliegtuigen

Couzinet 10 Arc en Ciel nr. 1 In 1927 bouwde hij de Couzinet 10 Arc en Ciel nr. 1 (ARC voor Avions René Couzinet), die voor die tijd een zeer modern uiterlijk had. Het was een drimotorige houten eendekker met dikke vleugels en een kenmerkende taps toelopende staartvin, typisch voor alle latere Arc-en-Ciel-modellen. Het vliegtuig was bedoeld voor trans-Atlantische vluchten. Een hoteleigenaar leende hem 50.000 frank, en hij kreeg drie 180 pk-motoren gratis van Jacques Lacoste, de delegé-beheerder van Hispano-Suiza. Ingenieur Georges Le Moy was een van de belangrijkste ontwerpers. De eerste vlucht vond plaats op 7 mei 1928 vanaf Orly.

De Ateliers des Mureaux namen de bouw van het eerste prototype op zich, met Couzinet als dienstverlener. Hij ondernam ook studies voor verkenningsvliegtuigen, die A.N.F. Les Mureaux verkocht. Albert Caquot stelde 6,6 miljoen frank beschikbaar aan de jonge ingenieur voor vier Arc-en-Ciel-prototypes – opmerkelijke vliegtuigen, maar met gebrek aan afwerking.

Couzinet 11 Arc en Ciel nr. 1 In 1928 werd de Couzinet 10 aangepast door de centrale 180 pk-motor te vervangen door een 600 pk Hispano-Suiza 12Lb, die neerstortte op 8 augustus 1928 tijdens tests.

Arc en Ciel nr. 2 Gebaseerd op studie nr. 28GR, was dit nieuwe vliegtuig bijna af. In de nacht van 19 februari 1930 werden de werkplaatsen in Meudon verwoest door een brand die niet alleen de vliegtuigen, maar ook alle archieven en tekeningen vernietigde. Ingenieur Georges Le Moy, die de eerste prototypes had ontworpen, herstelde alle plannen uit zijn hoofd in slechts een paar maanden, waardoor René Couzinet de Arc-en-Ciel nr. 3 kon laten bouwen, waarmee hij en Jean Mermoz in 1933 naar Buenos Aires vlogen.

Couzinet 33 Biarritz De Couzinet 33 Biarritz, een vierpersoons grand touring-vliegtuig, maakte zijn eerste vlucht op 25 november 1931. Van 4 maart tot 5 april 1932 voltooide het de eerste luchtverbinding Frankrijk-Nieuw-Caledonië: 24.000 km in 134 uur en 45 minuten vliegtijd, met tussenstops in Istres, Tripoli (Libië), Caïro, Basra, Gwadar, Karachi en Allahabad. De aankomst in Tontouta (Nouméa) werd begroet door een menigte van 10.000 mensen. Het vliegtuig raakte licht beschadigd bij de landing, maar de bemanning kwam ongedeerd. Het werd later gedemonteerd en per schip teruggestuurd naar Frankrijk. De Biarritz nr. 2 werd gerepareerd en uitgerust met krachtigere motoren: het maakte een hele reeks vluchten in Europa en Afrika, waaronder een Parijs-Moskou met Pierre Cot, de minister van Luchtvaart, en verschillende vluchten naar Afrika, waaronder een naar de Kaapverdische Eilanden. Op de terugweg uit Noord-Afrika stortte het neer in Blaisy-Bas (Côte-d’Or) op 30 oktober 1933.

Couzinet 70 Arc en Ciel nr. 3 De Couzinet 70 Arc-en-Ciel III maakte zijn eerste vlucht op 11 februari 1932. Op 16 januari 1933, bestuurd door Jean Mermoz en begeleid door Couzinet zelf, stak de Couzinet 70 (registratie F-AMBV) de Zuid-Atlantische Oceaan over van Saint-Louis (Senegal) naar Natal (Brazilië) in 14 uur en 32 minuten, over een afstand van 3.173 km met een gemiddelde snelheid van 227 km/u. De terugreis vond plaats van 15 tot 21 mei, met een triumfantelijke aankomst op Le Bourget voor 15.000 mensen. Tussen de overtochten door onderging het vliegtuig ingrijpende wijzigingen, waaronder een nieuwe romps, en werd het de Couzinet 71.

Het vliegtuig werd later geëxploiteerd door Air France en voltooide in totaal 8 commerciële vluchten over de Zuid-Atlantische Oceaan. Helaas schrapten de Franse autoriteiten zonder opgaaf van redenen de officiële orders voor het bedrijf, wat het begin van de ondergang van de fabrikant inluidde. Het vliegtuig werd in 1935 geveild.